Praca opiekunki oznacza, że to Ty jesteś pierwszą osobą przy podopiecznym, gdy coś pójdzie nie tak – zanim dojedzie karetka, czasem liczą się minuty. Nie musisz być ratownikiem medycznym, ale kilka podstawowych zasad pierwszej pomocy może uratować życie seniora, którym się opiekujesz. Poniżej znajdziesz najważniejsze sytuacje, na które warto być przygotowaną.
Zasada „oceń, zadzwoń, działaj"
W każdej nagłej sytuacji trzymaj się tej samej kolejności: najpierw oceń, co się stało i czy miejsce jest bezpieczne, potem zadzwoń pod 112 (działa w całych Niemczech, można mówić po angielsku lub prosto po niemiecku), dopiero potem zacznij działać. Dyspozytorowi podaj adres, co się stało, wiek seniora i czy jest przytomny – zostań na linii, dopóki nie usłyszysz, że możesz się rozłączyć.
Jeśli nie masz pewności, co się dzieje – dzwoń. Lepiej fałszywy alarm niż spóźniona pomoc. Niemieckie pogotowie nie karze za wezwanie „na wszelki wypadek".
Omdlenie i utrata przytomności
Jeśli senior traci przytomność, ale oddycha, ułóż go w pozycji bocznej bezpiecznej – na boku, z głową lekko odchyloną do tyłu, żeby drogi oddechowe pozostały drożne. Sprawdzaj oddech co kilkadziesiąt sekund. Nie podawaj nic do picia ani jedzenia osobie nieprzytomnej. Jeśli oddech ustał, zadzwoń pod 112 i pytaj o instrukcje resuscytacji przez telefon – dyspozytor poprowadzi Cię krok po kroku.
Zadławienie – jak rozpoznać i zareagować
Senior nagle nie może mówić, kaszleć ani oddychać i łapie się za gardło? To klasyczne objawy zadławienia. Pochyl go do przodu i uderz 5 razy w plecy między łopatkami otwartą dłonią. Jeśli to nie pomoże, a osoba jest przytomna, zastosuj rękoczyn Heimlicha – objęcie od tyłu i mocne uciśnięcia w nadbrzuszu skierowane do góry. Jeśli senior traci przytomność, połóż go na plecach i dzwoń po pogotowie.
Pamiętaj, że u osoby starszej z osteoporozą kości są znacznie bardziej kruche niż u młodszego dorosłego – uderzenia w plecy i uciśnięcia wykonuj zdecydowanie, ale bez przesadnej siły. Nawet jeśli przedmiot wypadnie po pierwszym uderzeniu, obserwuj seniora jeszcze przez chwilę – kaszel i chrypka mogą się utrzymać, a przy trudnościach z oddychaniem mimo usunięcia przeszkody warto i tak zadzwonić po pogotowie.
Upadek i podejrzenie złamania
Upadki to jedna z najczęstszych sytuacji w opiece nad seniorem – przeczytaj też o profilaktyce upadków. Jeśli senior nie może się ruszyć, skarży się na silny ból biodra, nogi lub pleców, albo stracił przytomność przy upadku – nie próbuj go podnosić ani przesuwać. Nieprawidłowe poruszenie może pogłębić złamanie lub uszkodzić kręgosłup. Przykryj go kocem, żeby nie stracił ciepła, i czekaj na pogotowie.
Nagłe objawy udaru – test FAST
Udar to stan, w którym liczy się każda minuta – pisaliśmy już o pierwszych objawach przy zmianach w mowie. Zapamiętaj skrót FAST: Face – opadnięty kącik ust, Arms – osłabienie jednej ręki, senior nie utrzyma obu uniesionych, Speech – bełkotliwa lub niezrozumiała mowa, Time – czas na dzwonienie po 112. Jeśli zauważysz choć jeden z tych objawów, nie czekaj, aż miną – dzwoń natychmiast.
Rany, skaleczenia i oparzenia
Przy niewielkim skaleczeniu przemyj ranę czystą wodą, osusz i zabezpiecz jałowym opatrunkiem. Przy mocnym krwawieniu uciśnij ranę czystym materiałem i unieś kończynę powyżej poziomu serca. Przy oparzeniu chłodź miejsce pod bieżącą, letnią (nie lodowatą) wodą przez co najmniej 10 minut – nigdy nie stosuj masła, pasty do zębów ani lodu. Duże rany, głębokie oparzenia i rany po ukąszeniach zawsze wymagają lekarza.
Po założeniu opatrunku obserwuj ranę przez kolejne dni – zaczerwienienie, obrzęk, ciepło wokół rany albo wyciek ropy to sygnał zakażenia, z którym trzeba zgłosić się do lekarza rodzinnego (Hausarzt), nawet jeśli sama rana wygląda już na goić się dobrze. U seniorów z cukrzycą gojenie się ran trwa dłużej, więc czujność jest tu szczególnie ważna.
Niedocukrzenie u diabetyków
Jeśli podopieczny choruje na cukrzycę, nagłe drżenie rąk, zimny pot, splątanie lub agresja mogą oznaczać niedocukrzenie. Jeśli senior jest przytomny, podaj mu coś słodkiego – sok, cukier, colę (nie dietetyczną). Jeśli nie reaguje lub traci przytomność, nie podawaj nic doustnie – dzwoń po pogotowie.
Po podaniu czegoś słodkiego odczekaj około 15 minut i sprawdź, czy senior wraca do siebie. Jeśli objawy nie ustępują albo się nasilają, nie czekaj dłużej – to sygnał, żeby zadzwonić po pomoc. Jeśli rodzina przekazała Ci glukometr i nauczyła obsługi, możesz w tym czasie zmierzyć poziom cukru, żeby mieć konkretną informację dla dyspozytora lub lekarza.
Pierwsza pomoc to nie improwizacja – to znajomość kilku prostych kroków, które zastosowane na czas naprawdę ratują życie.
Apteczka i kurs pierwszej pomocy
W domu podopiecznego warto mieć pod ręką: jałowe opatrunki, plastry, bandaż elastyczny, rękawiczki jednorazowe, termometr, nożyczki i listę leków, które senior przyjmuje na stałe – przyda się dyspozytorowi pogotowia. Wiele niemieckich agencji i rodzin docenia opiekunki, które przed wyjazdem ukończyły podstawowy kurs pierwszej pomocy – to inwestycja, która daje spokój Tobie i bezpieczeństwo podopiecznemu. O tym, jak przygotować się do wyjazdu, pisaliśmy w osobnym poradniku.
Masz pytania o to, jak wygląda przygotowanie do wyjazdu w naszej agencji? Skontaktuj się z nami albo sprawdź jak wygląda cały proces rekrutacji i aktualne oferty pracy. Zobacz też, co mówią o nas opiekunki, które już wyjechały, oraz odpowiedzi na najczęstsze pytania.
